To była świetna okazja do rozpoznania winiarskiej kondycji regionu. Pomóc w tym miały uczestniczące w wydarzeniu winiarnie (w sumie było ich 21) oraz ponad 200 zgromadzonych na tę okoliczność win. Tak w dniach w 22-27 listopada 2011 roku, w apulijskim mieście Trani, przygotowano pierwszą edycję imprezy Apulia Wine Identity.




Na całość wydarzenia składały się wizyty zaproszonych gości w winnicach, spotkania z winiarzami, seminaria, degustacje. Bardzo ciekawe wypadały połączone z degustacjami seminaria poświęcone trzem najważniejszym odmianom Apulii: negroamaro, nero di troia i primitivo. Choć sami winiarze (i rynki, z którymi współpracują) promują i bardzo sobie cenią primitivo, to nie mam wątpliwości, że najciekawszą z tej trójki jest negroamaro. Będę jeszcze o tym szerzej pisał, zdam bowiem wkrótce szerszą relację z tych wydarzeń. Póki co, proponuję rodzynek - ocenę 21. degustowanych flagowych apulijskich win, wyselekcjonowanych przez przewodnik Gambero Rossso (wybranych spośród winiarni biorących udział w wydarzeniu). Były to tylko wina czerwone.


AGRICOLE VALLONE
(4+) Graticciaia 2006, IGT Salento – Negroamaro
Posiadłość liczy 600 hektarów, z czego 170 hektarów zajmują winnice. Uprawy znajdują się w trzech lokalizacjach, podstawowa 80-hektarowa "Flaminio" znajduje się w Brindisi. Posiadają wiele 70-80 letnich winnic, prowadzonych tradycyjnym dla Apulii systemem arbarello (cięcie "na głowę"). Podstawą produkcji tej posiadłości jest odmiana negroamaro. W Graticciai znajdziemy sporo gęstego owocu, podwędzanych aromatów, suszone wiśnie, sok czereśniowy. Jest lekko szczypiąca kwasowość, solidne podbicie owocem i dymne, konfiturowe tło. Ze wszech miar intensywne i gęste, wykonane z mocno dojrzałego owocu. Wyraziste, czyste i intensywne. Finisz goryczkowo-pestkowy, lekko palący, w nucie likierowej. Generalnie styl wina na modłę klasycznych "ikon": mocny, pełny, dojrzały, ekstraktywny, konfiturowy (10 g/l cukru). Dobrze, że jest tu kwasowość, która spina całość struktury. Nie przypadkiem określa się to wino jako "amarone południa"…
Cena: 40-50 euro



CANDIDO

(4-) Cassio Dione 2006 IGT Salento Negoramaro, Primitivo, 14%
Samo serce apelacji Salento. W sumie w Candido produkują około 2 miliny butelek rocznie. W portfolio znajduje się 16. win. Negromaro wiedzie prym. Cassio Dione to jedno z ich topowych win. Ma intensywna nutę wiśniowo-pestkową, likier, mięso pieczone, zioła, trochę zbyt "technicznie", ale jest dojrzałe i pełne. spędziło 18 miesięcy we francuskiej, średniowypalonej beczce. W smaku wyrazisty liker wiśniowo-jeżynowy, trochę żywicy, w ustach wypada bardziej miękko, jest lekko taniczne, delikatnie ogładzone (5 g cukru na l). W finale gęsta owocowa pulpa i zioła. Wino łatwe w piciu, miękkie, przystępne.
Cena: 30 euro




CANTINE DUE PALME

(3+) Selvarossa 2008, DOP Salice Salento Riserva
Cantina Due Palme to potężna kooperatywa, jedna z największych na południu Włoch - 2200 hektarów upraw i tysiąc należących do spółdzielni winogrodników, około 7. milionów butelek wina wytwarzanego rocznie.  Selvarossa to kupaż negroamaro i malvasii nera (wino wejdzie na rynek dopiero wiosną tego roku). Ma "ciemne", posępne aromaty - mokrej ziemi, żwiru, opadłych liści. Wino o solidnej, nieco ospałej strukturze, gorące, owocowe, ma sporo suchej leśnej nuty, i powracającego ziemistego rejestru, jest też smoła plus apteczny rejestr. Finisz alkoholowo-likierowy. Wino ma charakter, ale jest nieco zbyt palące, gorące, płaskie. Miłośnicy takiego stylu znajdą tu z pewnością frajdę.
Cena: 15 euro
 


CASTELLO MONACI

(4-) Artas 2008, IGT Salento
100% Primitivo. Ze wszech miar owocowe, z dobrym podbiciem tanin, soczysta wiśnią i likierowo-czekoladowym tłem. Brak mu trochę indywidualizmu, własnego charakteru. Jest pełne, okrągłe, owocowe, soczyste. Ma trochę podbicia czekoladą i kawą. Jest też trochę gładkiej „słodkiej” taniny. Proste, krągłe wino z miłą wielu podniebieniom owocowością (konfitura). W finiszu trochę pali alkoholem.
Cena: 22 euro






CONSORZIO PRODUTTORI VINI MANDURIA

(3+) Sonetto 2008, DOP Primitivo di Manduria, 14.5%
Primitivo z winorośli typu bush. Leśno-żywiczne, apteczne i balsamiczne. Gładkie, krągłe i miękkie nuty dojrzałych owoców. W ustach bardziej zwięzłe, bardziej taniczne, suche. Jako całość wypada prosto, mało finezyjnie, beczkowo. W sumie wino skromne, choć jest "gęsto" zbudowane (5 g/l cukru).
Cena: 25 euro






CONTE SPAGNOLETTI ZEULI

(4-) Terranera Riserva 2006, DOC Castel del Monte Riserva, 13%
Winiarnia znajduje się na południe od Bari. Tu otrzymujemy kupaż nero di troia (40%) - ma dać aromatyczność, montepulciano (40%) - cielistość, aglianico - dodano dla struktury i potencjału dojrzewania. Wino zbudowane dość zwięźle jak na apulijskie możliwości - nie jest tak rozbuchane i agresywnie. Jest tłusta ziemia, zioła, sporo owoców leśnych. W usta dość chłodne, szczodre, wiśniowe, soczyste, Udało się uciec od dżemowości, pulpowatości (choć ma 9 g cukru), nadmiaru beczki (którą tu wykorzystano bardzo umiejętnie). Finisz lekko ziemisty, roślinny, taniczny.
Cena: 18 euro







CONTI ZECCA

(4-) Nero Conti Zecca 2008, IGT Salento, 14%
Conti Zecca posiada 350 ha winnic. Popisowe wino jest kupażem negroamaro i cabernet sauvignon.  Wino jest pełne "czerni" owocu, soczyste. Jest tu jeżyna, tarnina, czarny bez, mokry tytoń.  Wino intensywne i nowoczesne. Czekoladki z nadzieniem wiśniowym plus nieźle zaakcentowane akcenty kwasowości. W finale sporo świeżej wiśni, mokrej ziemi. Trzyma strukturę.
Cena: 25 euro






CUPERTINUM, Cantina Sociale Cooperativa di Copertino

(4+) Settantacinque 2008, DOP Copertino Riserva, 13.5%
Winiarnia założona w 1945 roku,  20 km od Lecce, produkują milion butelek rocznie. Próbowane wino to kupaż negroamaro, malvasii nera. Nazywane przez producenta "riservą z riserv". Wino dojrzałe, ewoluowane. Ujmuje aromatami mieszanki dojrzałych owoców leśnych, żywicy, krwi, tuszu. Jest tu zaskakująca, dobra kwasowość, świeży nerw, ma sporo klimatów piwnicznych i lekko śliwkowych. Wino ma charakter i balans. Solidna robota.
Cena: 8-12 euro






FEUDI DI SAN MARZANO
(3) Sessantani 2008 DOC Primitivo di Manduria, 14.5%
Kooperatywa założona w 1962 roku, liczy 20 członków. Sessantani wykonane jest tylko z primitivo. Jest aromatyczne i gęste (dojrzewało we francuskim i amerykańskim dębie). Wyczuwalna lukrecja, piwnica, skóra, mokre poszycie leśne. W ustach słodkie, pulpowate, gęste, męczące alkoholem, goryczkowe. Dla miłośników cukierkowych, syropowych win będzie idealne. Mnie zmęczyło bardzo…
Cena: 24 euro




GIANFRANCO FINO

(4-) Es 2009, DOC Primitivo di Manduria, 16.5%
100% Primitivo. Wino niesie aromaty paproci, lasu, mokrego igliwia, ziemia. Zwarte, lekko czekoladowe, ale dość przejrzyste, nie skryte za gęsta pulpą owocu. W ustach słodko, likierowo, gorąco. Są widoczne rejestry wskazujące na starania o świeżość wina (7 g kwasów). Potężna materia owocu (suszone wiśnie, dżem czereśniowy i jeżyny), ogładzonych tanin, smoły mocno palonej kawy, gorzkiej czekolady. W ustach trzyma się długo i uparcie. Ciekawe jak to wino smakowałoby przy niższej zawartości alkoholu?
Cena 35 euro




GIULIANI

(4) Primitivo Riserva 2007, DOC Gioia del Colle
100% Primitivo. Dżem wiśniowy, pestki, dużo owocu, nieco bardziej surowa, świeższa owocowość, niż w poprzednim winie. Używane są tu tylko duże beczki. W ustach dojrzałe pełne, gęste, lekko dymne (pieczone kasztany). Ma sporo owocu, niezłą kwasowość (7 kwasów). Dość wyważone, w miarę giętkie. Pije się.
Cena: 20 euro







MILLEUNA

(4+) Tretarante 2008, DOC Primitivo do Manduria, 14.5%
Milleuna to 45-hektarowa posiadłość prowadzona przez sympatycznego ekscentryka - Dario Cavallo. Powstała w 2001 roku, ulokowana jest na południu Taranto. Wina Cavallo słyną z mocarnej, gęstej budowy. Takie jest tez to primitivo. Zastosowano tu o wiele dłuższą macerację na skórkach. W efekcie uzyskano bardzo ciemny, gęsty, nie transparentny kolor, i silną koncentrację materii. Wino jest czyste, owocowe (czarna  porzeczka, jeżyna, wiśnia), z aromatami spalonego drewna. Sporo tu nut przywodzących na myśl amarone, suszonych skórek, kawy, gorzkiej czekolady (12 g/l cukru). Brak fermentacji malolaktycznej, kwasowość jest solidna. Tretarante poraża ekstraktem, uderzeniem, masą, gęstością. Bez wątpienia wino kontrowersyjne, do dyskusji, ale nie można odmówić tu konsekwencji w działaniach ekstremalnych. A samego winiarza warto poznać, prawdziwy z niego oryginał.
Cena: 45 euro


PAOLOLEO
(4+) Fiore di Vigna 2009, IGT Salento
100% Primitivo. Jest dymne, z nutą wędzonej śliwki, czereśni. Wykonane czysto, z nerwem, jest naprawdę smaczne.  Nie ma aż tak silnej koncentracji jak inne wina - widać, że unikają tu zbytniej przejrzałości owoców, zbierają je nieco wcześniej. To jest dobry sposób na primitivo. Sporo winie akcentów kwiatowych (fiołek, czarny bez). Warto pochwalić wino za umiar, brak wrażenia „przegotowanego” moszczu, choć charakter wina nadal pozostaje gładki (ok. 5 g/l cukru. resztkowego), przystępny i otwarty, na swój sposób utrzymany w "nowoświatowym" stylu.
Cena: 16 euro





POLVANERA

(4) Polvanera 17 2008, DOC Gioia del Colle
100% primitivo. To flagowe wino tej posiadłości. Powłóczyste, owocowe, intensywne skoncentrowane, ale jednak zaskakująco „ugładzone” (dla niektórych nawet trochę bezbarwne) na tle pozostałych, bardzo charakternych win. W ustach dość wyraziste, ciemne, aksamitne, gładkie. Są też lekko roślinne i ziemiste rejestry. W sumie wino wykonane dość naturalnie, bez zbytniego napinania się czy nadmiernego używania beczki. Deklarują taki właśnie styl. Produkują około 3 tys. butelek z hektara.
Cena: 25-30 euro





RASCIATANO

(4+) Rasciatano 2010, DOC Castel del Monte, 13.5%
Duży, ale ciekawy producent, znany również z produkcji oliwy. Mają 300 hektarów upraw, ulokowane na obszarze Murgia. To wino wykonano w 100% z nero di troia. Jest intensywne dzikie, ma jałowcowo-leśno-żołędziowe klimaty. Poza tym: atrament, czarny bez, smoła, żwir oraz sporo tanin, co typowe dla tej odmiany. W ustach zwięzłe, napięte, pestkowe, wrzosowe, leśne. W ustach owoc suchy, ale nie wysuszający, sjest palone drewno, i lekko zwierzęce tło. Całość spaja solidna kwasowość. Nie jest to wino "przesłodzone", ma koncentrację, ale umiarkowaną, nie tak bardzo męczącą. Jest tu wyważenie i pomysł na solidne nero di troia.
Cena: 30 euro




RIVERA

(4+) Puer Apuliae 2007, DOC Castel del Monte  
W kieliszku mamy nero di troia. Delikatne, umiarkowane delikatne, wyważone i eleganckie aromaty (las, fiołki, jeżyny). Jest łagodnie, bez likierowej, alkoholowej nuty. W ustach miękkie, delikatne -lukrecja, wrzos, tarnina, skoncentrowana czarna porzeczka, zioła (kolendra, estragon), spalone drewno . Dużo tu polifenoli, tanin, ale nie ma agresji. Finisz wyważony, łagodny.
Cena: 30 euro






SCHOLA SARMENTI

(3) Diciotto 2008, IGT Salento, 18%
Stosunkowo niewielki producent - 30 ha. Diciotto zrobione jest z primitivo. Z winem tym następuje powrót do gęstej likierowo-owocowej nuty: malina i wiśnie w czekoladzie, zioła, ziemia, rozgrzewający alkohol. Dość tłuste, miękkie, bez nerwu. Ma ognisto-alkoholowy charakter. W piciu soczyste, słodkawe. Nie da sie zbyt długo się z nim obcować. Chyba, że w kompanii z solidnie krwistym mięsiwem w talerzu. Za drogo.
Cena: 35 euro






TENUTE GIROLAMO

(3) Petroma 2004, IGT Puglia, 13%
20-hektarowa posiadłość. Petroma to połączenie syrah (80%) i primitivo (20%). 18 m-cy w nowych beczkach. Wino leśne, gęste owocem, masa tu ekstraktu soczystości, ale brak nerwu. Jest bladawe, suche, choć ma trochę zwierzęcości (piżmo, futro). Brak tu indywidualnego rysu (syrah z pewnością go nie zapewnia). Jest pieprz, żwir, pestki. Na plus trzeba mu zaliczyć, że nie jest owocową bombą, ociekająca owocem i alkoholem (choć ten ostatni czuć w finale). Brak tu poważniejszych bodźców do analiz.
Cena: 18 euro






TENUTE MATER DOMINI

(4 -) Casili 2008, DOC Salice Salento Riserva
60 ha winnic prowadzonych tradycyjną metodą (albarello), w uprawach mają petit verdot.  Casili to negroamaro (95%) i malvasia nera. Dojrzewa w dużych beczkach przez rok. Wino jest stajenne, leśne, lekko grzybowe, zwierzęce. W ustach podpalane, gorzko-czekoladowe, atramentowe. Finisz ziołowy, gorzki - chininowy, apteczny. Dobra struktura, wyraziste taniny, jest potencjał do dojrzewania, ale palące, alkoholem tło. Dość w sumie jednak ciekawe wino.
Cena: 25 euro



TENUTE RUBINO

(4+) Visellio 2008, IGT Salentino, 14.5%
Producent interesujący, również ze względu na ciekawe wina białe. Posiadłość prowadzi prezydent apulijskiego consorzio - Luigi Rubino. Visellio wykonane jest z primitivo. Wino wypada bardzo czysto, choć ma słodkawe rejestry. Jest utrzymane jak najbardziej w pełnym, owocowym stylu promitivo, ale nie tak nachalnie jak inne próbowane wina. Ma sporo ziół, wiśni, czarnej porzeczki.  Jest miękkie zintegrowane, nie tak agresywne. Finisz też utrzymany na wodzy. Zgrabnie.
Cena: 16 euro





TORREVENTO

(4+) Vigna Pedale 2008, DOC Castel del Monte, 13%
Dobry producent słynący z win bardziej powściągliwych, "chłodnych". Vigna Pedale to wina uznane - było to jedno z pierwszych butelkowanych win jedoodmianowych wykonanych z nero di troia. Aromaty są tu czyste, zwięzłe, umiarkowane, leśne i eleganckie. Owoc świeży, delikatny i czysty. Nie ma bombardowania przejrzałym, "zagotowanym" owocem, jest chłód poszycia leśnego po deszczu, zioła, wiśnia... Dobrze zinterpretowana i wykorzystana odmiana. Są typowe dla niej taniny, pestki, fajna owocowość. Utrzymane w ryzach. Popiół i zioła w finale. Zgrabne i wyróżniające się umiarem wino. Poza tym, na tle innych, dobra cena do zaprezentowanej jakości.
Cena: 15 euro


Mariusz Kapczyński

Na koniec krótki film ukazujący trochę ciekawych migawek z Apulia Wine Identity (film w języku włoskim).



Punktacja:
(6) - wybitnie, prawdziwe arcydzieło
(5) - bardzo dobre, wino z dużą klasą
(4) - dobre, interesujące
(3) - całkiem niezłe, przyzwoite
(2) - słabe
(1) - omijać z daleka, wino z wyraźnymi wadami
(- lub +) oznacza odjęcie/dodanie nieznacznych „półpunktów”