Poniedziałek, 29 Maja, 2017     ostatnia aktualizacja 24-05-2017
 
Od likierów do Luksusowej czyli dobra książka
 
2016-11-21

Monografia „Od likierów do luksusowej” to historia Lubuskiej Wytwórni Wódek Gatunkowych, która działała w Zielonej Górze w latach 1945-2003, najpierw jako zakład Państwowego Monopolu Spirytusowego, a od 22 czerwca 1951 roku już jako LWWG. Tytuł nawiązuje do wyrobów jakie stanowiły główny nurt produkcji na początku i końcu funkcjonowania Wytwórni pod tą nazwą. Pierwszego rozlewu dokonano dopiero w połowie stycznia 1946 roku i jeszcze przez kilka kolejnych lat sprowadzano potrzebne urządzenia i przystosowywano otrzymane budynki fabryczne. W latach 50., zgodnie z nazwą zakładu, produkowano wyłącznie wódki gatunkowe, a wśród nich wiele słodkich i zaliczanych do kategorii likierów. W 1959 roku Wytwórnia otrzymała zgodę na wznowienie rozlewu wódek czystych. Cały okres działania LWWG to czas nieustannej modernizacji. Dzięki niej zielonogórskie wyroby wyróżniały się wysoką jakością, mogły być eksportowane, a zakład uważano za jeden z najlepszych, które wchodziły w skład przedsiębiorstwa państwowego funkcjonującego pod nazwą „Polmos”. W 1999 roku, w wyniku specjalnej licytacji, Wytwórnia otrzymała wyłączne prawo do produkcji Wódki Luksusowej. W 2003 roku LWWG została sprywatyzowana i kupiona przez szwedzki koncern państwowy Vin & Spirit AB.
Monografia LWWG składa się z czterech części. Część pierwsza, pt. „Tradycja” – to wątki historyczne dotyczące polskiej, a także europejskiej tradycji wytwarzania wódek i likierów oraz udokumentowane związki autorów receptur zielonogórskich wódek z bogatą historią krajowego przemysłu spirytusowego. Część druga, pt. „Miejsce” – to koleje losu kwartału ulic, gdzie powstała Wytwórnia, historia jej rozwoju oparta na podstawie dostępnych opracowań, Kroniki LWWG oraz kwerendy archiwalnej i rozmów z byłymi pracownikami. Dla przejrzystości tekstu wieloletni cykl inwestycyjny został przedstawiony w tabelach, a wielkość produkcji i zatrudnienia pokazano na wykresach, które poddane zostały analizie. Część trzecia, pt. „Produkty” – poświęcona jest nazewnictwu, klasyfikacji wyrobów i surowców oraz stosowanej technologii. Kończy ją rozdział zawierający chronologię produkcji powstających na przestrzeni lat wyrobów. Ostatnią, czwartą częścią monografii jest leksykon produktów. Ich opis odpowiada na pytania: co i jak? kto? kiedy? A przyjęta kolejność materiałów jest następująca: najpierw oficjalna informacja z katalogów firmowych, później z innych źródeł, a następnie od osób fizycznych i z mediów. Aby nie powtarzać wielokrotnie genezy wódek posiadających wspólną historię, niektóre hasła zawierają odsyłacze do stron w rozdziale poświęconym chronologii powstawania produktów. Ikonografię leksykonu stanowią zdjęcia opisywanych wyrobów, ich etykiety oraz firmowe kieliszki, jeśli były w ofercie Wytwórni.
W Zielonej Górze powstawały receptury znanych wódek, które później produkowały inne zakłady, jak na przykład: Jarzębiak, Rum Senorita, Capri Bitter, czy Gin Lubuski. Tu także po raz pierwszy wdrażano niektóre receptury, m.in. Polonaise, otrzymane ze zjednoczenia. Po jego likwidacji, ambicją Wytwórni było stworzenie nowych marek własnych, m.in.: Dark Whisky, Pan Tadeusz, Polska Wódka, czy Siwucha. Receptury wytwarzanych w Zielonej Górze wódek firmowały nazwiska znanych w branży doświadczonych fachowców takich jak: Jan Cieślak, Jan Roenig, Stanisław Mazur, Stanisław Colonna-Walewski, Elżbieta Gołdyka, czy długoletni dyrektor naczelny – Stanisław Palonka.
Zgromadzony materiał faktograficzny udowadnia, że Lubuska Wytwórnia Wódek Gatunkowych w Zielonej Górze była miejscem, gdzie pracowały osoby zasłużone dla polskiego przemysłu spirytusowego i trwale zapisane na kartach jego historii. Produkowano tutaj wiele rodzajów wódek, a opisany asortyment zamyka się liczbą 264. Niektóre z nich produkowane są do dzisiaj. Prawie 100% wyrobów zostało zilustrowanych zdjęciami i etykietami, przede wszystkim dzięki kolekcji archiwalnej Zakładu Wyborowa S.A. w Zielonej Górze, a także zbiorom Muzeum Ziemi Lubuskiej, osób prywatnych i autora.


Przedmowa książki

Autor książki „Od likierów do luksusowej” dokonał rzeczy wspaniałej i nie do przecenienia. Opisał siedemdziesiąt lat jednej z najważniejszych fabryk alkoholi w Polsce, która nadal działa, rozwija się i produkuje marki o światowej renomie. Dziełem tym oddał należny hołd pokoleniom, które poświęciły temu miejscu swój czas i serce. Pozwolę sobie dołączyć do tych podziękowań oraz wyrazić podziw i szacunek dla twórców znaczącego fragmentu historii naszego narodowego trunku.
Polska Wódka bowiem, w dużej mierze także dzięki produktom z Zielonej Góry, znalazła się pośród innych uznanych światowych alkoholi: koniaku, szampana, szkockiej whisky czy irlandzkiej whiskey. Wielowiekowa historia i tradycja Polskiej Wódki uznana została za wartość, którą należy chronić.
Polska Wódka ma więc chronione oznaczenie geograficzne, a także swoją własną definicję. Do tego momentu doprowadziła nas ponad 600-letnia historia, dziedzictwo mnichów, którzy najprawdopodobniej sztukę destylacji przywieźli na ziemie polskie, tajemna praca alchemików i pierwszych medyków, skrzętne notatki autorów staropolskich herbarzy, działalność wielu pokoleń oddanych sprawie gorzelników.
Naszym zadaniem jest szerzyć wiedzę o tym, co się przez te wieki działo z Polską Wódką i innymi godnymi alkoholami. Musimy pamiętać, że towarzyszyły nam one w chwilach wzniosłych i w momentach upadku. Praca, którą Państwo za moment przeczytają, poświęcona jest działalności fabryki w Zielonej Górze po II Wojnie Światowej, okresie który był czasem trudnym, budzącym wiele kontrowersji. Warto zagłębić się w tę lekturę, aby zrozumieć warunki funkcjonowania producentów alkoholi w tym przedziale naszej historii.
Jestem przekonany, że książka Pana Przemysława Karwowskiego, która powstała dzięki wielkiemu zaangażowaniu, ogromnej dociekliwości i rzetelnemu podejściu autora, będzie pozycją obowiązkową dla każdego, kto interesuje się dziejami polskich alkoholi.

Andrzej Szumowski
Prezes Stowarzyszenia Polska WódkaZapiszZapiszZapiszZapisz